Actueel

Recensies Counselling Magazine november (deel 2)

ma 30 nov 2015

Positief en creatief opvoeden
Tischa Neve
Uitgeverij Hogrefe, 2010
ISBN 978 90 797 2923 4

In dit praktische en overzichtelijke boek geeft Tischa Neve tal van handige opvoedingsadviezen. Deel 1 begint met een korte uitleg over het hoe en waarom van positief opvoeden. In deel 2 staan 77 vragen van ouders, gerangschikt op onderwerp. Het boek eindigt met een aantal handige hulp-lijstjes, een literatuuropgave en enkele schema’s als bijlagen.
De vragen zijn op onderwerp (eten, slapen, ruzies enz)gerangschikt. Bovendien zijn de onderwerpen heel herkenbaar ontleend aan de dagelijks voorkomende situaties. Van “Kieskeurig met kleding” en “Vroeg wakker” gaat het naar “Boos bij verliezen van spelletjes” en “Niet naar vader willen”. Een ideaal boek om door te bladeren en hier en daar even stil te staan bij de op dat moment interessante onderwerpen.
Opvallend is de nuchterheid waarmee de auteur de vragen beantwoordt. Ze toont empathie naar ouders ( je wilt je kind daar graag tegen beschermen) en geeft ook de leermomenten voor het kind aan (ruzie tussen kinderen hoort erbij, help je het kind daarmee omgaan). Eerst wordt een duidelijk en beknopt antwoord op de vraag gegeven en daarna volgt bij een aantal vragen een uitgebreider advies in een kader. Soms worden er tips gegeven, een andere keer somt Neve argumenten op die kunnen helpen om een besluit te nemen. Zo geeft ze bij de vraag, of een 11 jarige jongen in het donker buiten mag spelen onder andere op, dat het goed is om je standpunt te heroverwegen, omdat je zoon dan weet dat hij serieus genomen wordt.
Neve gaat daarbij steeds uit van het positieve en van de dingen die al wèl goed gaan. Hoofdstuk 1 begint dan ook met onderwerpen als Complimenten en Belonen. Daarnaast geeft ze ook eenvoudige adviezen rondom Regels, Afspraken en Grenzen.  Sommige opvoedproblemen zijn hardnekkig of vragen meer aandacht. Het hoofdstuk “Aan de slag” biedt stappenplannen en tips om positief en creatief het negatieve gedrag  uitdoven en daar positief gedrag voor in de plaats te stellen.  Het taalgebruik is lekker makkelijk leesbaar, en toch is voldoende kwalitatieve uitleg bij elk onderwerp, zodat het voor veel ouders met kinderen in de basisschoolleeftijd een heel bruikbaar boek is. Ook hulpverleners kunnen er hun voordeel mee doen: ter voorbereiding van een oudergesprek even in het boekje naar relevante onderwerpen kijken, geeft snel een aantal praktische handvatten voor een goed pedagogisch advies.

Jacquette Meijerink, Intern Begeleider, Master SEN, Schoolcounsellor

Positieve cognitieve gedragstherapie
Frederike Bannink
Uitgeverij Pearson, 2014. ISBN 978 90 265 2270 3

Wanneer ik met cliënten werk, ben ik mij er altijd van bewust niet alleen aandacht aan de problemen en klachten te geven waarmee iemand mijn kamer binnenkomt, maar ook bewust stil te staan bij sterktes, hulpbronnen en eigenschappen waardoor zij zo lang hebben weten vol te houden. Die komen namelijk altijd van pas wanneer je verder in de therapie komt. Zij vormen een krachtig en helpend uitgangspunt voor verdere versterking. In dit boek ligt de nadruk op hoe twee veelbelovende stromingen, de oplossingsgerichte en de positieve psychologie een nieuw perspectief op de traditionele Cognitieve Gedragstherapie (CGt) bieden.
Traditioneel bezien wordt binnen de CGt uitgegaan van het zogenaamde medische model. Het model waarbij het oorzaak-gevolg denken en het probleemoplossend denken centraal staat. De nadruk ligt op dat wat niet werkt. Het grootste euvel hierbij is dat door te denken in problemen eveneens een vast idee over de oplossing ontstaat. De positieve CGt wil juist een toekomst ontwerpen om naar toe te gaan. De focus verandert van probleem- naar doel- of uitkomstanalyse. Het wegnemen van iets negatiefs zorgt niet automatisch voor het toevoegen van iets positiefs. Dit zijn geen twee kanten van eenzelfde continuüm, maar twee zinvolle manieren die binnen de Positieve CGt naast elkaar bestaan.
Eén van de meest fundamentele uitgangspunten van dit boek, komt prachtig tot uitdrukking in de zinsnede ‘Leading from one step behind’.  Niet alleen de focus van therapie is anders, ook de rol van de therapeut verschilt met die van de traditionele setting in de CGt. Traditioneel neemt de therapeut de rol van expert in, die analyseert en exploreert. In plaats van de cliënt te voorzien van adviezen ten aanzien van de manier waarop de cliënt problemen aan zou moeten pakken, staat de positieve georiënteerde CGt therapeut altijd een stapje achter de cliënt om samen met hem of haar naar de gewenste toekomst te kijken. Daarbij worden vragen gesteld die de aandacht van de cliënt naar die bedoelde richting wijzen. De cliënt wordt als co-expert gezien, waarbij het samen zoeken naar en vinden van oplossingen en mogelijkheden centraal staan.
Dit boek bestaat uit drie delen, een eerste deel over de theoretische uitgangspunten met daarop volgend twee uitgebreide delen over toepassingen. Hierin onder andere aandacht voor de therapeutische relatie, diagnostiek, het veranderen van cognities, gedrag en gevoelens, huiswerk, Positieve CGt in systemen, met kinderen, in werksituaties en met groepen. Bijzonder inspirerend en toepasbaar.

Audrey de Jong

De kracht van stille mensen
Introvert zijn in een drukke wereld
Sophia Dembling,
Lev 2015, ISBN 9789400506220

Introverte mensen hebben recht om op hun manier te leven ook al wijkt dat af van wat gangbaar is in een drukke wereld vol extraverte mensen. Dat is de boodschap die als een rode draad door het boek van Sophia Dembling heenloopt. In korte hoofdstukken van gemiddeld drie pagina’s beschrijft ze hoe introverte mensen denken, zich gedragen en voelen en wordt inzichtelijk gemaakt dat introverten van stilte genieten, zich opladen door tijd alleen door te brengen en liever een-op-een-gesprekken voeren dan groepsgesprekken. De stukjes zijn geschreven met een humoristische ondertoon waarbij het accent ligt op de voordelen van introvert zijn. Voordelen die dan wel gezien moeten worden door de introverte persoon zelf en de mensen om hem heen
Introverten zullen zich beter geaccepteerd voelen als de buitenwereld begrijpt dat zij vanwege hun introversie zich sneller storen aan geluid en drukte, een hekel hebben aan sterke geuren, langer doen om gedachten te vertalen naar spraak en toekijken op feestjes vaak leuker vinden dan met het feestgedruis meedoen. Volgens Dembling moet een introvert zich zelf begrijpen en accepteren, wil hij goed omgaan met spanningen die hij ervaart als stil persoon in een drukke wereld. Dan weet hij ook beter wat voor optimaal functioneren nodig is, kan hij zijn grenzen beter verdedigen en zijn medemens helpen begrijpen dat een terugtrekking geen afwijzing is. Op extraverten zal het stil zijn dan minder snel als verveeld, ongeïnteresseerd of hooghartig gedrag overkomen. Dembling geeft daarom als tip mee dat de introvert simpelweg uitspreekt ‘maak je geen zorgen ik vermaak me op mijn stille manier’.
De vertaling uit het Engels is af en toe wat al te letterlijk, maar het boek leest verder prettig weg. Minpunt is wel dat de auteur ‘we’ als aanspreekvorm gebruikt. Daardoor wordt je als lezer meegezogen in een stereotype beeld van introversie. De vraag is of ‘de introvert’ wel bestaat. Is niet veeleer sprake van een grote groep mensen die dicht in het midden van introvert-extravert zit, de een wat meer naar binnen gekeerd dan de ander? Neemt niet weg dat het boek kan helpen de (zelf)acceptatie van introverte mensen te vergroten.

Richard van Dam, Loopbaanbegeleider en Personal Coach

Mindfulness in de klinische praktijk (essentiële vaardigheden)
Susan M. Pollak, Thomas Pedulla & Ronald D. Siege
Uitgeverij Nieuwezijds, Amsterdam 2014
ISBN 978-90-5712-431-0

Volgens de auteurs van ‘Mindfulness in de klinische praktijk’ heeft mindfulness zich in het afgelopen decennium niet alleen een plek in de reguliere psychotherapie verworven, maar is het op dit moment ook het gebied in de klinische praktijk dat zich het snelst ontwikkeld. De klinische waarde zou inmiddels ook aangetoond zijn. In het boek geven zij aan de hand van praktijkvoorbeelden aanwijzingen voor mindfulnessoefeningen voor zowel beginners als gevorderden; oefeningen die de therapeut zelf kan doen of kan gebruiken in de behandeling van zijn cliënten.
De hoofdstukken hebben een duidelijke, heldere opbouw. Citaat, inleiding, subhoofdstukken met oefeningen die gevolgd worden door ‘klinische voorbeelden’. In het eerste hoofdstuk wordt uitgelegd wat mindfulness precies is. Met in gedachten de leringen van Boeddha en uitspraken van de boeddhistische geleerde John Dunne komen de auteurs tot de omschrijving dat mindfulness ‘het bewust zijn van de huidige ervaring met acceptatie’ is.
Uit het noemen van ‘Zijne Heiligheid de Dalai Lama’ blijkt dat de auteurs naast vaktechnische achtergrond ook zeer veel affiniteit hebben met meditatie en yoga.  Zij kiezen dan ook duidelijk voor oefeningen met een religieuze achtergrond, maar geven aan dat het problemen kan geven voor sommige religieuze patiënten. In het tweede hoofdstuk wordt beschreven hoe je een mindful therapeut kunt worden. Basis is meditatie. Dat wordt uitgelegd door oefeningen (zelfs een patiënt-komt-niet-opdagenmeditatie). Het derde hoofdstuk geeft aan hoe je mindfulness kunt cultiveren in de therapeutische relatie, in het vierde deel staat een groot aantal oefeningen om concentratie te oefenen. Via ‘Open aandacht’, ‘Liefdevolle vriendelijkheid en compassie’ en ‘Gelijkmoedigheid’ kom je bij hoofdstuk acht, ‘Mindfulness toegankelijk maken’. Want uiteraard is niet iedereen gediend van ‘zweverig gedoe’.
Hoofdstuk negen beschrijft een casus van zes sessies als voorbeeld van hoe een behandeling zich zou kunnen ontvouwen. In hoofdstuk tien komt eindelijk de vraag die zich gaandeweg het lezen bij je opdringt: zijn we therapeuten of meditatieleraren? Een duidelijk antwoord blijft achterwege. In een bijlage staan oefeningen voor specifieke stoornissen en er is de mogelijkheid de beschreven meditaties gratis te downloaden.
Psychotherapeuten die een andere invulling aan hun beroepsuitoefening en behandelwijze willen geven zullen aan ‘Mindfulness in de klinische praktijk’ een handig en uitgebreid boekwerk hebben. Voor therapeuten die mindfulness alleen maar willen integreren in hun therapie is het iets te zweverig.

Hans Bouwman, counselor i.o.

Samen ACTief in je gezin. Werkboek voor ouders en jongeren
Matthijssen, Denise & Bodden, Denise (2015).
Uitgeverij Lannoo. ISBN 9789401424110.

Matthijssen en Bodden hebben ons door het schrijven van dit boek een praktisch, overzichtelijk en mooi geïllustreerd werkboek gegeven, gebaseerd op de Acceptance and Commitment Therapy (ACT). ACT is een vorm van cognitieve gedragstherapie die gebruik maakt van onder andere aandachtsvaardigheden, waardoor men leert om de rust te behouden en meer te kunnen focussen op hoe men met elkaar wil leren omgaan. In dit werkboek gaat het er vooral om hoe ouders en jongeren van 12-23 jaar een vicieuze cirkel kunnen doorbreken en weer met elkaar in gesprek kunnen gaan. Aan de hand van een stappenplan met oefeningen wordt er gewerkt aan datgene wat werkt in het gezin en het opdoen van nieuwe ervaringen. Men gaat hierbij ook uit van het uitgangspunt dat verandering bij jezelf begint en  dat ieder gezinslid een rol heeft, maar waarbij ouders de regie voeren. Het stappenplan omvat 8 gesprekken die elk in een apart hoofdstuk zijn uitgewerkt. Thema´s zijn bijvoorbeeld hoe je je kinderen motiveert om mee te werken, hoe je veranderwensen formuleert, hoe je ontdekt wat je in de weg staat of waarin je vast zit in de automatische piloot, hoe je kunt focussen op wat je wilt veranderen en hoe je je losmaakt uit overtuigingen en tenslotte hoe je oefent met nieuw gedrag en registreert wat juist wel werkt. Het stappenplan wordt afgerond met het maken van een Goede Tijden / Slechte Tijden-plan. Het boek is bedoeld voor ouders, zodat ze hun eigen aantekeningen kunnen maken. Voor de jongeren zijn er aparte werkbladen te downloaden via www.samenactiefinjegezin.nl. Ook kan men hier terecht voor gespreksformulieren voor elk gesprek, mp3-bestanden en filmpjes. Persoonlijk lijkt het me voor ouders en hun jongeren een hele kluif om het boek zelf door te worstelen. Het vraagt doorzettingsvermogen en motivatie. Coaching of begeleiding van een cognitief gedragstherapeut lijkt me een waardevolle toevoeging, juist om ieder een gelijkwaardige rol te kunnen geven en / of een verdiepingsslag te maken. De auteurs adviseren vooral bij gesprek 2 tot en met 7 een therapeut te betrekken. De motivatie voor deze keuze is niet duidelijk.  

Drs. Gerrie Ham-Willemsen, orthopedagoog NVO in opleiding tot GZ-psycholoog, cognitief gedragstherapeut VGCt.

Stilte
Luisteren in een wereld van lawaai
Thich Nhat Hanh
Ten Have, 2015. ISBN 978 90 259 0457 9

De ondertitel  van dit boek  is luisteren in een wereld van lawaai. Thich Nhat Hanh is een boeddhistische monnik uit Vietnam. Hij heeft  heel wat boeken geschreven  waaronder: iedere stap is vrede , omarm je woede, angst en intimiteit. Stilte is een boek wat recent is uitgeven, vertaald vanuit het Engels door Ronald Hermsen, een man  die veel kennis heeft op het gebied van Boeddhisme wat  zeker heeft bijgedragen aan een goede vertaling.
Stilte is erg belangrijk voor ons maar in deze tijd is de stilte bijna niet meer te vinden. Denk maar aan de mobiele telefoon, de tablet, de tv en alle andere apparaten die we dagelijks gebruiken. Even een moment van verveling en er is altijd wel iets om op te pakken zodat de stilte iets is dat de meeste mensen niet meer kennen. Thich nhat hanh laat in dit boek zien dat stilte voor ons mensen noodzakelijk is. Iedereen heeft in zijn hoofd een radio: Non-Stop Denken. Wat kost het moeite om die uit te zetten.
Thich nhat hanh pleit voor mindfullnes, alles heel bewust doen en in het moment leven waarbij stilte essentieel is. Wij Europeanen denken vaak dat stilte alleen maar verlies betekent, alleen maar een kostenpost en dus denderen we allemaal vooruit want tijd is toch geld?
Door dit boek ben ik anders tegen stilte aan gaan kijken. Thinch Nhat Hanh liet mij zien dat stilte soms effectiever kan zijn dan wij denken. Hij beschrijft  hoe er in de oorlog in Vietnam een aantal soldaten  geraakt werden door monniken die samen stil waren. Ze ervoeren de  kracht van de stilte toe ze de monniken zagen die bleven zwijgen. Stilte kon dus meer bereiken dan het voeren van oorlogen in woorden of in daden.
Stilte is voor hem niet een missen van iets maar juist een gebeurtenis van grote waarde die ervoor zorgt dat je anderen veel te bieden hebt. Hij pleit ervoor om niet iets tegelijk  te doen maar bewust te eten, bewust te wandelen en bewust te spreken, heel weldoordacht. Dus geen gesprek tijdens het eten maar alleen eten en genieten van de smaak ervan.
Ook schrijft   hij over een moordenaar die iedereen angst inboezemt  maar, schrijft   hij, Boedha liep gewoon door toen die man hem riep en voelde geen angst.  Nadat ze met elkaar in gesprek waren geraakt  wilde de moordenaar graag een volgeling van Boeddha worden.
Hij is ervan doordrongen dat stilte veel kan betekenen en mensen zouden hun NSD radio regelmatig eens uit moeten zetten. Ze denken dat het nooit gaat lukken om stil te zijn en niet te denken maar hij laat in dit boek zien dat het echt kan en geeft er zelfs manieren bij die toe te passen zijn in gezinnen en relaties zoals een stilteruimte.
Dit boek laat een stukje van het Boeddhisme zien en wat de gedachten aan de reïncarnatie voor invloed op het leven en hun handelen heeft.
In mijn praktijk kan ik stilte toepassen wanneer mensen iets vertellen dat hen raakt. Het is zo goed om even (samen)  stil te zijn

Sjany Metz, coach voor levensvragen bij vrouwen die hun man zijn verloren

In 10 stappen je stress beheersen
Met aandacht voor je leefstijl
David H. Barlow, Ronald m. Rapee & sarah Perini
Nieuwezijds, 2015 (Nederlandse vertaling)
ISBN 978 90 5712 4235

In dit prettig leesbare boek komen tien stappen aan bod om met stress om te gaan. Het boek onderscheidt zich,volgens de schrijvers, omdat de methode ontwikkeld is op basis van ruim drie jaar gedegen wetenschappelijk, psychologisch onderzoek. Met deze onderzoeken als basis hebben zij, na uitvoerig testen,  technieken ontwikkeld waarmee zij je uitdagen om op een gestructureerde en grondige manier je stressniveau stap voor stap te verlagen.
Door het programma systematisch uit te voeren leer je de technieken duurzaam te integreren in je leven; als een soort leefstijl. Het programma bestaat ruwweg uit twee delen. In het eerste deel wordt ingegaan op het begrijpen van jouw eigen stress, lichamelijke ontspanning en je overtuigingen. Er worden handvatten aangereikt om inzicht te krijgen in de oorzaken van je stress en om daar op een andere manier, gebaseerd op de Cognitieve Gedragstherapie,  naar te kijken.
Het tweede deel gaat over jouw houding in relatie tot je omgeving en biedt een effectievere manier om hiermee om te gaan. Er wordt onder andere gebruik gemaakt van Mindfulness en Time management.
Het programma is overzichtelijk en gestructureerd opgezet. Na elk hoofdstuk volgt een samenvatting en worden er oefeningen aangeboden die gericht zijn  op het leren beheersen van stress op lichamelijk, mentaal en gedragsniveau.
Om je hierbij te helpen bevat het boek een scala aan werkbladen die, om tot een goed resultaat te komen,  wekelijks moeten worden bijgehouden. Soms zul  je met meerdere werkbladen tegelijk bezig zijn. Ik vind dit een heel gedegen en compleet boek. Het programma is goed te gebruiken in een therapeutische setting maar ook als zelfhulpboek. Wel vergt het enige discipline en doorzettingsvermogen om alle formulieren consequent in te vullen.

Ellen Boere, Counsellor | Coach | Vertrouwenspersoon

 

 



Geef hieronder uw reactie op dit nieuwsitem

Leave this one empty:
Naam:
Don't fill in data here:
Reactie:
Don't put anythin in here:
Nog geen reacties geplaatst